Треба ли универзитетите само да предаваат, но НЕ и да промовираат претприемништво?

Во 1970-тите, претприемништвото не беше застапено во бизнис-училиштата. Неколкуте училишта кои нудеа некакво образование во оваа област, го нарекуваа "мал бизнис." Навистина интересно, нели?

Од ваквиот почеток, па до денес, претприемништвото стана нешто што мора да го има секое бизнис-училиште, иако тоа главно се смета како „посвоено дете“ и обично е дел од програмата за менаџмент (управување), наместо да биде засебна студиска програма. А, кога е ставено во наставните програми за менаџмент, тогаш се третира со занемарување, дури се смета и како целосно непотребно. Претприемништвото вклучува маркетинг, финансирање и управување со деловни потфати, односно со целиот бизнис. Но, денешните бизнис-училишта кои се поделени на засебни оддели со посебни студиски програми, не се вклопуваат добро во она што денес претставува реалноста.

Како и да е, претприемништвото на бизнис-колеџите стана неизбежно, првенствено затоа што училиштата открија дека многу малку од нивните дипломирани студенти успеваат како извршни директори. Повеќето од нив се среќни дури и ако станат менаџери на некое високо ниво. Што е и уште поважно, претприемачите се великодушни кон нивните училишта, за разлика од извршните директори кои го „стискаат“ секој денар. Но, заедно со оваа образовна експанзија доааѓаат како придружба инкубаторите, натпреварите за најдобар бизнис-план, консалтинг фирми за мал бизнис, и успешни (и некои не толку успешни) бироа на претприемачи. Успешните претприемачи се канат на универзитетските кампуси за да донесат една доза на поголема реалност во таинствениот и повеќе теоретски свет каков што е на повеќето бизнис-училипта во светот денес. Кога студентите ќе формираат сопствени компании, тие често се појавуваат во статии во универзитетските везници и локалните медиуми, каде се пофалуваат и посочуваат како потенцијалните идни Гејтс, Џобс, или Закерберг.

Повеќе ...

Извор: Dileep Rao, 'Should Universities Teach, But Not Promote, Entrepreneurship?', Forbes, August 2015.

Пеперутки и градинарски црви

Кај новоформираните претприемнички фирми огромна пречка претставува ограничениот буџет за нивна промоција и промоција на нивните производи. Од тоа пак, од друга страна, драматично зависи нивниот успех во поглед на продажбата, ангажирањето квалитетен кадар, способноста да се обезбеди дополнителен капитал. Но и во случај кога новоформираното претпријатие нема средства за платено рекламирање, преку билборди и огласи во електронски или печатени медиуми, постои еден исто така ефикасен начин за нивна промоција преку вмрежување (англ. networking).

Вмрежувањето опфаќа активности кои се поврзани со ангажирање на истомисленици, со цел унапредување на нештата кои се од ваш интерес. Тоа може да вклучува голем број на активности, вклучително посетување на различни забави, настани кои ги организираат различни здруженија, пиење кафе со луѓе од различни профили, присуство на состаноци на професионални асоцијации и друго.

Кога станува збор за нивниот однос кон вмрежувањето, претприемачите може да се поделат на два вида: пеперутки и градинарски црви. Претприемачите-пеперутки бараат секаква можност да се сретнат со други луѓе и сакаат да присуствуваат на заеднички ручеци, вечери, забави, состаноци. Наликуваат на вистински пеперутки кои одат од цвет на цвет. Тие веруваат дека ако сретнуваат повеќе луѓе се зголемува и веројатноста да ги сретнат токму оние „вистинските“. За нив нето-вредноста на секој поединец е еднаква на нивната мрежа.

Претприемачите пак, кои спаѓаат во т.н. категорија на градинарски црви сакаат да си останат „закопани“ во својата работа и го одбегнуваат секоја настан кој всушност за нив претставува одвлекување од нивната многу важна работа. За нив е важно само да создадат идеален производ или услуга, а тогаш веќе светот ќе најде начин како за истите да разбере.

Всушност, оптималниот однос на претприемачите кон вмрежувањето се наоѓа некаде помеѓу и сликовито може да се претстави преку пчелите. И пчелите, како и претприемачите, своите активности ги превземаат само со одредена цел. Тие не го трошат своето време на активности кои не придонесуваат во произведувањето на мед или саќе. Истото би требало да важи и за претприемачите. И тие се постојано во активности кои или директно генерираат приход, или создаваат можност за негово креирање во иднина. Така е и кога во прашање е нивниот однос кон вмрежувањето.

Ова е особено значајно да се запомни. Целта на вмрежувањето, сепак, е преку него да се овозможи во иднина претпријатиетието да создава приход благодарејќи на соработката со контактите кои се остварени преку активностите на вмрежување. Ако времето кое се троши на вмрежување не е адекватно компензирано со соодветен индиректен приход од истото, тогаш нешто со таа мрежа, или со односот кон неа не е во ред. Исто така, важно е да се знае дека за градењето на мрежите, како и за уживањето на плодовите од истите е потребно време. Не може да очекувате дека ќе ви помогне во добивањето на одредена конкретна зделка моментот што неколку дена пред одлуката за избор на најповолниот понудувач сте го запознале извршниот директор на компанијата-набавувач, на некоја неформална средба, на која едвај сте имале време пристојно да помуабетите. Претприемачите треба да се фокусираат при вмрежувањето да не забораваат зошто присуствуваат на настаните од мрежата. Сите ние уживаме да се дружиме со пријателите, но при вмрежувањето особено е значајно дека треба да се разговара со оние кои сèуште не сме ги запознале, ниту сретнале.

При секој настан кој е дел од функцијата на вмрежување на кој присуствуваат претприемачите потребно е да се има јасна цел. На пример, добро инвестирано време на претприемачот е кога при присуството на некој настан тој ќе запознае пет нови луѓе. Во спротивно, присуството на настанот би претставувало бесцелно јадење и пиење и непотребно губење на време.

За претприемачите-сопственици и извршни директори на фирмите е важна и следнава напомена. Вмрежувањето не се однесува само на нив. На многу настани кои се можност за вмрежување е многу подобро ако присуствуваат, на пример, технички лица од фирмата, или пак, сметководителот, или некој друг од администрацијата. Заради доброто на компанијата секогаш на ваквите настани треба да се праќаат најсоодветните лица.

Извор: John Freisinger, “Of Butterflies and Earthworms”, Innovation Magazine, August/September 2011.

10 водечки бизнис сектори за 2012 година

Бидејќи наближува почетокот на 2012 година кога претприемачите започнуваат сè повеќе да размислуваат за започнување на нови бизниси во наредната година, часописот Entrepreneur посочува 10 растечки пазари во кои постојат можности за правење на бизнис кои чекаат да бидат искористени. Дури и во овие времиња на заситување на пазарите, овие сектори на сопствениците на бизниси им нудат можности да остават свој белег, да ги реализираат своите бизнис агенди и да им овозможат нивните компании да остварат забележителен раст.

Оваа година според часописот Entrepreneur, трендовите укажуваат на напредување на претприемништвото. Според фондацијата Kauffman, само во 2010 година беа формирани рекордни 565,000 нови бизниси, што укажува на најголемиот пораст на претприемништвото во последниве 15 години.

Повеќе...

Извор: Entrepreneur Media Inc., “Entrepreneur Reveals 10 Leading Business Sectors For 2012 Amid The Strongest Entrepreneurial Surge In 15 Years”, Nov. 29, 2011

25-те највредни компании во светот - на врвот е сега Apple

Откако вторникот, на крајот на берзанскиот ден за малку го премина Exxon Mobildurin, во светот на највредните компании Apple повторно го завзеде првото место. Оваа промена на листата на највредни светски компании во светот наведува на правење споредба помеѓу сегашните највредни 25 компании со листата на 25 највредни компании објавена во март 2011, од страна на 2011 Forbes Global 2000.

повеќе...

Врвните 50 наставни програми од областа на претприемништво

The Princeton Review секоја година анкетира повеќе од 2,000 школи за да ги рангира најдобрите 50 наставни програми по претприемништво. Ова е листата за 2011 година.

Потрагата по знаењата и вештините за претприемништво е една тешка, исцрпувачка и ризична работа. За оние пак, кои се заинтересирани да се школуваат за претприемништво Princeton Review со своето годишно рангирање на првите 25 додипломски и првите 25 постдипломски студии по претрпиемништво кои се нудат во САД, дава добра слика за најдобрите можности за школување.

Babson College е на врвот на листата за постдипломски програми по четврти пат по ред. Центарот за претприемништво на Babson College наречен Arthur M. Blank започна со својата програма уште во далечната 1967 година, со што е еден од најстарите на оваа листа. Wolff центарот за претприемништво при Универзитетот од Хјустон, пак, е прв во рангот на додипломски студии. Како што е случајот со Babson и многу други школи од оваа листа, така и Wolff центарот во целост се состои од претприемачи. Универзитетот од Хјустон исто така има и најмногу запишани студенти, привлекувајќи нешто повеќе од 2,000 студенти во академската година 2010-11.

• Првите 25 додипломски студиски програми
• Првите 25 постдипломски студиски програми

Од Чикаго па до Лос Анџелес, постојат училишта за секој кој има аспирација да стане претприемач, или е веќе тоа а сака понатаму да се развива. Рангирањето се базира на истражување на повеќе од 2,000 колеџи и универзитети и се темели на следниве прашања и методологија.

Академски и други барања:
Училиштата беа прашани дали тие нудат програма по претприемништво и да го прецизираат вкупниот број на понудени курсеви, како и нивниот вид, како на пример социјално претприемништво, развој на нов производ или високоризичен капитал. Останатите академски барања кои влијаат врз рангот вклучуваат можност за реализирање на пракса во подолг или пократок рок, искуствено учење и можности за консултантсвто за сопствениците на мали бизниси.

Студентите и факултетот:
За академската 2010-11 година од институциите беше побарано да посочат колкав процент од вкупниот број студенти бил запишан на студиската програма по претприемништво и колкав процент од сите запишани студенти посетувало наставни предмети од областа на претрпиемништво. Од нив исто така се бараше да одговорат колкав процент од студентите во последната дипломирана генерација започнале сопствен бизнис после дипломирањето, колкав процент од нив сеуште ги имаат бизнисот, и колкав процент од студентите по претпрриемништво започнале, купиле или водат успешен бизнис.

Надвор од училиштата:
Училиштата беа прашани дали имаат воспоставено партнерства со други училишта кои овозможуваат пристап до нивните наставни програми по претприемништво, колку официјално признати клубови и организации имаат воспоставено за студентите по претприемништво и колкави буџети одвојуваат за овие клубови и организации. Понатаму училиштата одговараа на прашања во врска со останатите активности и натпревари кои се нудат од областа на претприемништво, колку официјално спонзорирани програми за менторства им се достапни на студентите по претприемништво, како и колку и колкави стипендии им стојат на располагање.

Извор: Michelle Juergen, ‘The Top 50 Entrepreneurship Programs’, Entrepreneur Magazine, October 2011.

Ваши непогрешливи ветувања и планови

Претприемништво

Како што започна 2011 година, оние кои држат диети, пушачите и претприемачите започнаат со нивните планови и ветувања за новата година. Статистиката покажува дека 95 проценти од ветувањата дадени на почетокот на годината се прекршуваат некаде до крајот на февруари. Се поставува прашањето, како еден стартап претприемач може да успее таму каде што оној што држи диета не може? Така што ќе стане SMART (умен). SMARTе кратенка која често се користи од гуруата кои им помагаат на луѓето да креираат и реализираат промени во нивното однесување. Претприемачите може да ги користат истите принципи за да стигнат до нивните цели за новата година. Основните принципи се исти, без разлика дали се обидувате да ја зголемите продажбата, да ја зголемите продуктивноста или се откажувате од пушење. Креирањето на цели кои се јасни, мерливи, возможни, фокусирани на поврат и временски ограничени драматично ги зголемува шансите за успех.

Подробност (Specific). Вашиот и умовите на другите луѓе кои ви помагаат во вашето претприемничко настојување не се многу добри во делување по апстрактни инструкции. „Пораст на компанијата“ е една прекрасна цел, но според истат е многу тешко да се постапува. „Зголемување на продажбата на компанијата во оваа календарска година за 50 проценти со стекнување на два нови клиенти и 30 отсто поголема продажба на постојните клиенти“ е поподробна цел која умот може да ја разбере. Колку е целта поподробна и поексплицитна, толку е полесно истата да се спроведе. Начинот да се одреди дали една цел е доволно јасна е да се биде сигурен дека истата ги сведува на минимум прашата во врска со истата кои започнуваат со „Како?“. За да го постигнете ова, само продолжете постојано да се прашувате „Поточно, како јас ова ќе го постигнам?“. Конечно, ќе дојдете до точка каде што повеќе не постојат дилеми „како“, туку постојат само конкретни чекори за акција. Тогаш, вашата цел може да биде „Со правење на најмалку 10 повици на ден и закажување на не помалку од 3 презентации неделно, ќе се стекнат два нови клиенти што ќе доведе до зголемување на продажбата на компанијата во оваа календарска година за 50 проценти“. „Дополнително, ќе останеме во месечен контакт со нашите постојни клиенти за подобро да ги разберем нивниет потреби и ќе се фокусираме на зголемување на продажбата на нашите постојни клиенти од 30 отсто“.

Мерливост (Measurable). Откако една цел ќе биде изработена до најситните детали, следниот чекор е да се создаде план кој ќе ви овозможи често да ги мерите резултатите од вашите напори. Ако не го направите вашиот план така штово него работите ќе може да се мерат, тогаш не сте постигнале ниво на апстракција кое е вистинско. Дали постои план како ќе се следи колку продажни повици се направени секоја недела? Дали тие повици резултираат со три презентации неделно? Дали добивате некакви вистински повратни информации од вашите разговори со постојните клиенти? Најголемата грешка која повеќето стартап бизниси ја прават е неуспехот да ги мерат работите. Една студија на Џон Х. Лингл претставена во книгата со наслов „Bullseye“ покажува дека компаниите кои управуваат со мерење, ги надминуваат помалку дисциплинираните конкурентни со во просек од 80 проценти од тригодишен поврат на инвестициите (ROI), в оспоредба со 45 проценти од ROI. Едноставното мерење на клучните фактори за успех, како што се трошоците на продадените производи, трошоците за продажба и доспеаните побарувања речиси го дуплираат ROI на бизнисот. Втората по големина грешка при мерењето е да се измери погрешна работа. Кога мерите бидете сигурни дека компонентите кои ги мерите, на крајот ќе доведат до целта што се обидувате да ја постигнете. Зголемувањето на продажните повици не мора да доведе и до поголема продажба. Ако препознаете дека факторите кои ги мерите не водат кон посакуваната цел, тогаш навратете се повторно на вашите претпоставки. Понекогаш ви е потребен поголем број на продажни повици, а понекогаш ви требаат поефектни продажни повици.

Возможност (Аchievable). Ако вашата цел е специфична и мерлива, тогаш следниот чекор е да бидете сигурни дека таа е возможна. Постојат ограничувања во поглед на ресурсите како што се времето, капиталот, па дури и потрошувачите. Недомна во една своја презентација, претприемач кој продава производи за пазарот на нови домови, се покажа дека неговата проекција за годишната продажба го надминува предвидувањето за основање на нови домови за истиот период. Можно е дека основањето на домови може да се зголеми над она што е прогнозирано, но не и тројно, како што беше според проекцијата на претприемачот. Најлесен начин за одредување дали вашата цел е возможна е да се спореди со она што навистина се случува во индустријата. Секоја индустрија има свои индикатори и соодноси кои може да се користат за да се измери возможноста на вашата цел. Постепеното подобрување може да биде возможно. Спротивно, подобрување од 300 проценти е малку веројатно.

Фокусираност на повратот(Return-Focused). Бидејќи целта на повеќето бизниси е создавање профит, важно е секоја цел што ќе ја поставите за вашиот бизнис да биде или генерирање приходи, или заштеда на ресурси. Секоја цел која не е фокусирана на една од овие две задачи всушност го одвраќа вашиот бизнис од неговата суштина. Тука е потребно да се направи една мала разлика. Стартап бизниси кои се пред лансирање на нов производ или услуга може да изберат дали ќе се фокусираат на комплетирање на нивната понуда како нивна суштинска задача. Сепак, особено внимание треба да се обрне на создавањето на производ кој ќе биде подготвен за настап на пазарите – и кој ќе влијае на создавање на приходи – во однос на достигнување на совршен дизајн на самиот производ, што речиси никогаш не е случај и всушност, претставува извор за одлевање на ресурси. Треба да се запомни дека еден производ кој е „на располагање на пазарот“ е попрофитабилен отколку еден производ кој е само „совршен“.

Временска ограниченост (Time-Bound). Една цел без краен рок за нејзино исполнување претставува едноставно само „пуста“ желба. Роковите создаваат итност, што овозможува целите да се преточат во активности. Исто така, фокусирањето на одреден датум го поедноставува планирањето. Вашите специфични, мерливи, остварливи и фокусирани-на-поврат цели може да се разложат на поединечни делови кои постепено ќе се реализираат онака како што тоа ќе го диктира крајниот рок. Ако целта е да се направат 100 повици во текот на еден месец во кој има 20 работни дена, тогаш вие треба да правите по 5 повици на ден. Вашата цел станува „да се прават по 5 повици во текот на 8 часовен работен ден“, што е многу полесна задача за вашиот мозок да може да ве мотивира да ја извршите, отколку да ве мотивира да извршите навидум несовладлива задача да направите 100 повици. Чуден парадокс претставува тоа што самото ограничување на роковите создава слобода да се дејствува, но од друга страна, времето често пати е компонента која недостасува при остварувањето на вашите цели и задачи.

Како заклучок, она што сте си го ветиле дека ќе го реаилзирате во оваа година може да се постигне, а може и да биде одржливо. Ако сте вие доволно SMART (паметен) во извршувањето, тогаш вашата следна цел може да биде онаа што конечно ќе и овозможи на вашата компанијада ужива во успехот што ве одминуваше изминатите години.

Извор: Innovation – America’s Journal of Technology Commercialization, “Idiot-Proofing Your Resolution”, February/March 2011